Endometrioza
Endometrioza jest wyniszczającą chorobą ginekologiczną, definiowaną jako obecność komórek endometrium w nieprawidłowej lub ektopowej lokalizacji poza jamą macicy. Nieprawidłowa tkanka reaguje na stymulację hormonalną, podlega cyklicznemu wzrostowi i złuszczaniu się podobnie jak odpowiednio zlokalizowana tkanka endometrium w macicy. Ze względu na bagatelizowanie objawów choroby, trudności diagnostyczne oraz słabo rozpowszechniony problem endometriozy niektóre kobiety czekają na postawienie rozpoznania nawet 8–10 lat, dlatego niezmiernie ważne jest skonsultowanie się u specjalisty z doświadczeniem w leczeniu endometriozy. Dokładnie zebrany wywiad, badanie ginekologiczne i specjalistyczne badanie USG dedykowane pacjentkom z podejrzeniem endometriozy stanowi klucz do szybkiego postawienia rozpoznania i włączenia odpowiedniego leczenia. Podstawową metodą rozpoznawania endometriozy jest laparoskopia (zwana złotym standardem), polegająca na wycięciu zmian endometrialnych. W leczeniu objawowej endometriozy stosuje się hormonoterapię i leki przeciwbólowe, jednak endometrioza często powraca. Dlatego ważne jest kompleksowe i zindywidualizowane podejście do pacjentki oraz znalezienie nieinwazyjnego markera diagnostycznego choroby.
Endometrioza to estrogenozależne, ginekologiczne schorzenie, które ze względu na towarzyszące dolegliwości i przewlekły charakter stanowi bardzo istotny problem medyczny, społeczny i ekonomiczny. Mechanizm powstawania endometriozy pozostaje dalej niewyjaśniony i nadal nie odkryto dobrego markera tej choroby. Patofizjologia tej choroby nie jest dokładnie poznana. Wśród czynników etiologicznych wymienia się czynniki wrodzone, środowiskowe, epigenetyczne, autoimmunologiczne i alergiczne.
Coraz więcej dowodów wskazuje na to, że endometrioza dziedziczona jest jako złożona cecha genetyczna, w której różne geny wyznaczające podatność na tę chorobę, oddziałują na siebie wzajemnie i na środowisko w celu wytworzenia fenotypu. Dziedziczną skłonność do zachorowania na endometriozę usprawiedliwia więc fakt rosnącego zainteresowania identyfikacją genów oraz polimorfizmów genetycznych (polimorfizmy pojedynczych nukleotydów SNP) predysponujących (kwalifikujących) kobiety do grupy ryzyka rozwoju endometriozy.
Jako lekarza ginekologa interesuje mnie w szczególności endometrioza, z którą to chorobą spotykam się na co dzień w praktyce lekarskiej. Nadal brakuje schematu diagnostycznego w przeprowadzaniu niezwykle ważnych i potrzebnych nieinwazyjnych badań dla wykrycia endometriozy. Wiem ile trudności sprawia ginekologom ustalenie optymalnego postępowania w przypadku kobiet cierpiących na to schorzenie. Problem z endometriozą polega na tym, że jest ona zbyt późno rozpoznawana.
Agresywność endometriozy jest porównywalna do chorób nowotworowych. Dlatego niezwykle cennym wydaje się poszukiwanie takich metod diagnostycznych, które w sposób obiektywny i jeszcze bardziej dokładny umożliwiałyby rozpoznanie tej groźnej choroby. Im więcej i szybciej wiemy o endometriozie, tym skuteczniej jesteśmy w stanie pomagać cierpiącym na nią kobietom.
Ultrasonografia przezpochwowa jest podstawową metodą obrazowania stosowaną do diagnozowania endometriozy ze względu na swoją wysoką dostępność i niski koszt. Mimo że dokładność diagnozowania endometriozy jelitowej za pomocą ultrasonografii jest wciąż przedmiotem badań, technika ta uległa poprawie w ciągu ostatnich kilku lat. W efekcie pojawiła się metoda ultrasonografii przezpochwowej z użyciem kontrastu wodnego podawanego doodbytniczo (RWC-TVS – Rectal Water Contrast Transvaginal Sonography). Aby uzyskać bardziej klarowną wizualizację ścian jelita, do światła odbytnicy wprowadza się 250-500 ml roztworu soli fizjologicznej. Obszar oceniany podczas wykonywania badania RWC-TVS to jelito grube i przegroda odbytniczo-pochwowa. W badaniu tym oceniamy stopień zaawansowania zmian endometrialnych.